Habari Zote
Showing posts with label AFYA. Show all posts
TAFITI zinaeleza kuwa zipo baadhi ya dalili zinazojitokeza katika mwili wa binadamu ambazo katika hali isiyo ya kawaida ni ishara kuwa mwili huo una shida na unahitaji uchunguzi kugundua ni tatizo la aina gani.
Baadhi ya dalili hizo zilizoelezwa na tafiti hasa kwa watoto wadogo zinazoashiria kupatwa na ugonjwa wa saratani ni kuvimba sehemu ya mwili bila maumivu yoyote hasa sehemu za shingo, miguu, shavu na tumboni.
Akizungumza na Raia Tanzania mapema wiki hii, Katibu wa Shirikisho la Vyama vya Waganga wa Tiba Asili na Tiba Mbadala (SHIVYATIATA), lenye makao yake Tabaa Relini Jijini Dar es Salaam Dk. Othuman Shem alisema baadhi ya dalili katika mwili wa binadamu ni ishara ya ugonjwa wa saratani ingawa kundi kubwa la watu halina ufahamu huo.
Dk. Shem ambaye pia ni Mkurugenzi Mtendaji wa kituo cha dawa za asili cha Paseko Natural Clinic alisema utafiti uliofanywa na kampuni ya Paseko T.O & P. Co. Ltd kwa kushirikiana na Ubalozi wa Ireland hapa nchini, ulionesha kuwapo kwa kundi kubwa la watu katika hamii hasa watoto kuwa na dalili hizo bila kujua kuwa ni dalili za saratani hasa watoto.
| Picha ya mtoto mwenye uvimbe. |
“Katika hatua ya kuangalia dalili hizo kwa kushirikiana na ubalozi wa Ireland hapa nchini, tumegundua kuwa zaidi ya asilimia 67 ya dalili hizi inaonesha kuwa huu ni ugonjwa wa saratani lakini wengi hawajui.”alisema Dk. Shem.
Aliendelea kusema kuwa dalili zingine ni pamoja na mtoto wa jicho kuwa na rangi nyekundu, makengeza na hata upofu wa ghafla.
“Pia damu kutoka kwenye fizi, kuvia katika macho, kutapika wakati wa asubuhi, kuumwa na kichwa kupitiliza, kukonda bila sababu, kupungua uzito, homa inayojirudia rudia bila kuwa na chanzo, nguvu ya mwili kupungua kuliko kawaida” alisema. Othuman.
Zaidi ya dalili hizo, nyingine ni mtoto kupungua damu mwilini mara kwa mara, alisema na kuongeza: “Tunaendelea kufanya tafiti zaidi ili kuweza kuokoa Watanzania, hii ni pamoja na kutoa elimu hasa vijijini ambako wengi wanakuwa na dalili hizi lakini hawazijui na kujikuta wakipoteza maisha ama watoto au wapendwa wao,”aliongeza.
WATUMISHI wa
kada mbalimbali katika sekta ya afya bado wanahitajika nchini ili kuboresha
huduma ya afya kwa ajili ya kuokoa maisha ya watanzania ili kuifikisha nchi
katika uchumi wa viwanda mpaka kufikia 2020.
Hayo yamesemwa
na Naibu Waziri wa Afya, Maendeleo ya jamii,Jinsia,Wazee na Watoto Dk. Faustine
Ndugulile wakati wa mahafali ya pili ya chuo cha Afya na tiba cha KAM yaliyofanyika leo jijini Dar es salaam.
 |
| Naibu Waziri wa Afya, Maendeleo ya jamii,Jinsia,Wazee na Watoto Dk. Faustine Ndugulile |
“Tuna malengo ya
kuwa na watumishi wa hada mbalimbali za sekta ya afya wapatao laki 1.849 na
kati ya hao tumefanikiwa kuajiri watumishi 89842 na bado tunahitaji watumishi
95800 ili kuweza kuwa na rasilimali watu” alisema Dk. Ndugulile.
Amesema kuwa
wanakishukuru chuo hiko kwani wamekuwa na mchango mkubwa kwa kutoa rasilimali
watu katika sekta ya afya kwani wametoa wataalamu wa afya wapatao 1600 mpaka
hivi sasa.
Mbali na hayo Dk.
Ndugulile amesema kuwa katika kupunguza vifo vya mama na mtoto Serikali kupitia
Wizara ya afya imetoa shilingi milioni
700 kwa vituo vya afya ili kuweza kuboresha huduma za afya nchini.
“Tumetoa milioni
700 kwa kwa vituo vya afya vipatavyo 100 hapa nchini ikiwa milioni 400 kwa
ajili ya ukarabati wa vyumba vya upasuaji na vyumba vya kujifungulia na milioni
300 ni kwa ajli ya kununua vifaa tiba” alisema.
Kwa upande wake
Mkurugenzi wa Mafunzo na tiba Dk. Aloyce Musika amesema kuwa wahitimu
wanatakiwa kujiendeleza na elimu ili kuongeza kiwango cha elimu na kuwa
wabobezi katika kutoa huduma za afya zilizo bora na kwa uhakika nchini.
“Wahitimu
waliotunukiwa vyeti leo hii wasiwaze kuajiriwa tu bali wafikirie kuwa msaada wa
kutoa huduma za afya katika jamii huku wakifikiria kuongeza ujuzi zaidi katika
taasisi mbalimbali hapa nchini ili watoe huduma za afya kwa uhakika” alisema.
Mbali na hayo
msoma Risala kwa niaba ya wahitimu wenzake Saleh Said ambaye ni Muhitimu wa
fani ya Udaktari ngazi stashahada amesema kuwa anaiomba Serikali kuangalia kwa
ukaribu na kuweka utaratibu pindi wanafunzi wanapomaliza mafunzo yao kwenye
masula ya afya waweze kupata ajira kwa haraka.
JAMII imeshauriwa kujiunga kwenye vikundi ili
kuunganishwa kwenye mfumo wa teknolojia ya usafishaji wa maji taka kwa ajili ya matumizi mengine ili
mfumo huo uwasaidie kutumia maji hayo kwa shughuli mbalimbali zenye tija badala
ya kuyateketeza baada ya matumizi.
 |
Mkurugenzi wa ufundi wa kampuni ya kuhamasisha
matumizi endelevu ya maji taka (OSWAMS), Juma Mohamed Nasoro (aliyevaa shati la
zambarau wanne mustari wa mbele) akiwaonyesha maofisa wa serikali namna
teknolojia ya uthibiti wa maji taka unavyofanya kazi jijini Dar es Salaam hivi
karibuni (PICHA: JAMANDA FUMBA).
|
Wito huo ulitolewa jijini Dar es Salaam na
Mkurugenzi wa ufundi wa kampuni ya kuhamasisha matumizi endelevu ya maji taka
(OSWAMS), Juma Mohamed Nasoro katika ziara ya maofisa mbalimbali wa
serikali walipokuwa wakitembelea mradi
huo unaotekelezwa katika nyumba za maofisa wa jeshi la polisi, mikocheni jijini Dar es Salaam.
Alisema tekonolojia ya usafishaji wa maji taka ni
muhimu wakati huu taifa likihitaji watu wake kuwajibika ipasavyo kwa kuanzisha
miradi ya uzalishaji mali kufikia uchumi
wa kati kwa njia ya viwanda.
Kwa bahati mbaya, sehemu kubwa ya watu hawajatambua
fursa zilizopo katika matumizi ya teknolojia hiyo na kusababisha maji taka yanayozalishwa
kuteketezwa wakati yangetumika kwa ajili
ya shughuli za kilimo, ufugaji wa samaki, ujenzi na bustani.
“Maji machafu ni fursa sio tatizo. Kwa hali ilivyo
sasa kila hitaji la maji lazima yatumike maji ya Dawasco. Tunataka maji taka
yasafishwe na yatumike kwa shughuli za kuongeza kipato sio kutegemea maji ya
Ruvu chini na Juu. Ili kufikia malengo haya ni lazima elimu ipelekwe kwa
wananchi ya umuhimu wa teknolojia hizi ambayo pia huzuia magonjwa hasa ya
mlipuko,”alisema.
Akifafanua kuhusu mfumo huo wa kutibu maji taka,
Nasoro alisema kabla ya maji hayo kutumika hupitia hatua kadhaa kuanzia
utengenezaji wa chemba ambayo ni ya kwanza ya matibabu ya maji hayo.
Kisha maji taka hupitishwa kwenye mfumo wa pili wa tiba unaojulikana kitaalamu kama
anaerobic (ABR) na U-Flow Anaerobic (UAF ) ambapo wadudu hula takataka kabla ya
kufikia kiwango cha juu cha udhibiti, alisema.
“Maji yanayotibiwa kwa njia hizo yanakuwa yametibika
kwa asilimia 85 na kiasi kingine huenda aridhini. Kwa hali hii sio rahisi
kusababisha magonjwa, ni salama kwa matumizi kwani yamesafishwa kitaalamu.
Yanafaa sana kwa kilimo na ufugaji kwani yana mbolea, nitrogen na
phosphorus,”alisema.
Alisema kampuni yake imefanikisha teknolojia hiyo
katika taasisi za umma na shule binafsi ya Libermann ya pia ya jijini Dar es
Salaam.
Baadhi ya maofisa waliotembelea mradi huo kutoka
wizara ya Afya, Maendeleo ya Jamii,
Jinsia Wazee na Watoto, Jiji la Dar es
Salaam na Manispaa za Kinondoni, Ilala, Temeke na Ubungo waliridhishwa na
utekelezwaji wa mpango huo na kusema hatua inayotakiwa ni jamii kuhamasishwa
kujiunga baada ya kuutathimini na kuingizwa kwenye mipango ya ya serikali.
Afisa afya wa Manispaa ya Ubungo Wilson Msangi
alisema teknolojia hiyo ni hupunguza gharama ya ukusanyaji wa maji taka,
huchukua nafasi ndogo na kushauri Halmashauri kuihamasisha kwenye maeneo kama
shule na hospitali kutokana na maeneo hayo kuzalisha kiasi kingi cha maji taka.
· Yamo
kisukari, saratani, presha, hamu ya tendo
MMEA wa bamia uzaao matuda yanayoliwa, ni zao
linalostawi karibu maeneo yote hapa nchini, ingawa hustawi na hupedwa zaidi na
watu wa ukanda wa Pwani. Huliwa kama mboga kwa matunda hayo kupikwa
yakichanganywa na aina nyingine ya mboga kama vile nyama.
Watu wa ukanda wa Pwani hutumia bamia kwa
kuikatakata vipande vidogo na kuchanganya vipande hivyo na majani ya maboga, magadi kisha kupika pamoja na
kupata mboga iitwayo mlenda au hombwe kwa watu wa pwani ya mkoa wa Tanga.
Kwa bahati mbaya sana walaji wengi hawajui umuhimu
wake kifya kama anavyobainisha Mtaalamu na Mkufunzi wa Chuo cha Tiba na Uuguzi
( IMTU) cha jijini Dar es salaam, Dk. Daniel Elifariji Mtango.
Mtaalamu huyo wa kitengo cha Afya na Jamii Chuoni
hapo, anasema tunda la bamia lina vitamini A na B ambavyo huimarisha macho kutokana
na virutubisho hivyo kusheheni kiasi
kingi cha protini ukilinganisha na lishe nyingine inayotokana na mimea.
Kama hiyo haitoshi, viini lishe vilivyomo husaidia kuwaokoa
watoto wenye tatizo la utapiamlo, isulini kufanya kazi
hivyo kuwaondoa watu katika hatari ya ugonjwa wa kisukari kwa kuuweka sawa mfumo wa sukari mwilini.
Zinapoliwa kwa usahihi, huongeza kinga za mwili kwa
watoto na watu ambao kinga yao ya mwili imeshuka na kuwa kwenye hatari ya
kuambukizwa Virusi vya Ukimwi na magonjwa mengine yanayosababishwa na kushuka
kwa kinga ya mwili, anasema.
Akifafanua zaidi, Dk. Mtango anasema, maji ya bamia husaidia
kuzuia magonjwa ya moyo kwa kuifanya mishipa ya damu kufanya kazi vizuri
kutokana na maji yake kuwa uwezo wa kuondoa lehemu kwenye kuta za mishipa ya
damu.
“Lehemu zisipoondolewa kwenye mishipa hiyo
husababisha msukumo wa damu kwenda vibaya na kuwa chanzo cha maradhi ya shinikizo
la damu. Kwa hiyo tunaona ni kwa jinsi gani ambavyo mmea huu ulivyo muhimu
katika lishe na kudhibiti magonjwa ambayo wakati mwingine hayawezi kutibiwa
hapa nchini. Hivyo bamia inaweza kupunguza idadi ya watu kwenda India kutibiwa
maradhi ya moyo,”anasema,
Faida zingine za ulaji wa bamia ni kuzuia tatizo la watoto kupasuka uti wa
mgongo au mgongo waz, kumsaidia mama mjawazito pamoja na mtoto tumboni kuwa na afya
na baada ya kujifungua.
Hutibu tatizo la kuchoka bila sababu, zaidi kwa watu ambao wana msongo wa mawazo ambao
mtaalamu anashauri kundi hilo kula kwa wingi bamia kwani huleta matokeo ya
haraka na kufanya afya zao kuimarika zaidi na kuwafanya wawe na amani, furaha muda wote.
Faida nyingine, hutibu vidonda vya tumbo na
kuthibiti bakteria wasababishao matatizo
hayo na kupunguza uwezekano wa kupata saratani ya tumbo, huongeza kiwango cha
uzalishaji wa damu kwa wingi mwilini.
Huimarisha nywele na kuzifanya ziwe na muonekano
mzuri pamoja na kufanya utumbo mpana kubaki katika ulaini wa asili yake na kukinga mtumiaji dhidi ya saratani ya utumbo mpana (large intestine).
Pia hufanya mfumo wa usagaji wa chakula kuwa mzuri
na hivyo kupunguza maumivu makali wakati wa kwenda haja kubwa kutokana na majimaji
ya bamia hulainisha choo kama ilivyo papai na ndizi mbivu. Pia huongeza hamu ya
tendo la ndoa.
MATUMIZI:
·
Mlaji anaweza kupika bamia kama mboga kisha
kuchanganya na chakula kingine na kula kama mlo. Vyakula hivyo vinaweza kuwa, uji,
mchuzi, na vingine.
·
Matumizi mengine ni mtumiaji anatakiwa
kukatakata bamia vipande vidogovidogo baada ya kuoshwa kwa maji safi na salama.
Loweka kwenye maji kwa dakika kadhaa vipande hivyo kulingana na uwingi wa
vipande vyenyewe ili kupata juisi.
·
Kunywa ujazo wa kikombe kimoja cha juisi
ya bamia sawa na gramu 100. Au unaweza kula vipande hivyo vibichi vilivyojazwa
kwenye kikombe cha ujazo huo .
·
Inashauriwa kuwa watoto wadogo wapatiwe zikiwa zimepikwa. Fanya hatua hizo tatu kwa mfululizo na matokeo
yake hujitokeza kuanzia juma la tatu au kabla.
Anatoa ushauri kwa wakulima kulima zao hilo kwa wingi
kutokana na faida hizo za kiafya na kukifanya kilimo chao kuwa na tija.
Ni zao
linalokomaa kwa muda mfupi na hukabiliana na hali zote za hewa. Pia jamii kula
kwa wingi bamia ili kupunguza matatizo ya kiafya ambayo baadhi yake ameyaanisha katika makala
haya.
BOGA ni moja kati ya matunda yenye faida mbalimbali katika mwili
wa binadamu. Hupatikana karibu mikoa yote ya Tanzania, na idadi kubwa ya watu
wengi kulima boga kwa matumizi ya nyumbani kama chakula.
Wengi pia hawajui faida za tunda zaidi ya kulitumia kama chakula,
lakini ukweli ni kwamba matumizi yake ni zaidi ya chakula.
Boga huweza kusindikwa au kusagwa na kupatikana kimiminika (juisi)
muhimu kwa afya ya binadamu kwani hutibu magonjwa mbalimbali.
Dk. Othman Shemu ni mtaalamu wa miti na mimea dawa na Mkurugenzi mtendaji
wa kliniki ya tiba asili cha
Paseko yenye makao yake Tabata relini Jijini
Dar es Salaam, anasema juisi ya boga pia
huimarisha na kuongeza nguvu za kiume.
Huwafanya
wanaume kumudu tendo la ndoa hasa wale ambao huishia mshindo au pigo moja au
kushindwa kumfikisha kileleni mwanamke na wakati mwingine kukosa hamu ya tendo
la ndoa Anasema tunda la boga lina protini na virutubisho mbalimbali vyenye
uwezo wa kutibu magonjwa ikiwamo kutengeneza mbegu za kiume kwa wingi kama
ilivyo baadhi ya vyakula vya protini.
Baadhi
ya magonjwa hayo ni tezi dume, kusafisha figo, tatizo la kutapika mfululizo
hasa kwa mama mjamzito, huondoa tatizo ya gesi tumboni na msongo wa mawazo.
“Ukitunia
juisi hii huruhusu ubongo kuingiza hewa safi kwa wingi (oxgen) na kutoa hewa
chafu hali inayofanya ubongo kuwa mwepesi na kutunza kumbukumbu za kutosha, “
anasema Dk Shemu.
Pia
huimarisha mfumo wa mmeng’enyo wa chakula tumboni na kuondoa vijidudu
visivyotakiwa tumboni, pamoja na kusaidia kurekebisha mfumo wa msukumo wa damu
kwa watu wenye matatizo ya presha.
Huweza
kutumiwa na rika za watu wote ingawa ni muhimu zaidi kutumiwa na watoto kwani
huwakinga na magonjwa na kuwasaidia kujenga uwezo wa kufikiri na kutunza
kumbukumbu (akili) jambo ambalo linaweza kuongeza ustawi wa masomo darasani.
UANDAAJI:
Shemu
ambaye pia ni katibu mkuu wa Shirikisho la Vyama vya Waganga (SHIVYATIATA)
anasema zipo njia mbalimbali za uandaaji wa ambapo mhussika anasema kumenya
maganda ya juu yasiyotakiwa kisha maandalizi kuanzia nyama (sehemu ya njano),
moyo na mbegu.
Chukua
nyama, kata vipande vidovidogo baada ya kusafishwa kwa maji safi na salama.
Jaza vipande hivyo kwenye mashine maarufu kama (Brenda) kwa ajili ya kusaga au
kusindika.
Unaweza
wakati wa kusindika unaweza kuchanganya vipande hivyo na ndizi, maji safi
kidogo ili kurahisisha usindikaji kutokana na ndizi na vipande vya boga kuwa
katika hali kavu.
Inashauriwa
kuwa juisi iliyosindikwa katika mchanganyiko huo ina ongezeko kubwa la
virutubisho kama vile kalishiamu husaidia watu wenye upungufu au ukosefu wa
kinga mwilini (UKIMWI) kuongeza kinga ya mwili.
“Pia
majaribio yetu yameonyesha kwamba juisi hii ikichanganywa na juisi ya maua
yajulikanayo kama rosemary maarufu kama rosella inakuwa na uwezo zaidi katika
tiba kutokana na virutubisho vingine kama kalishiam na magnesiamu vilivyomo
kwenye rosella,”alisema.
Zipo
aina mbalimbali za uandaji wa juisi ya boga kwa mtu mwenye tatizo la nguvu za
kiume hutakiwa, kuchukua boga na kulikata vipande vidogo vidogo na kusaga bila
vipande hivyo kuwa mbegu zake.
Anachotakiwa
mhusika kufanya ni kuzipaa mbegu za boga ili kuzitenganisha na nyama kisha
kuzianika sehemu yenye kivuli hadi zitakaponyauka, saga kwa ajili ya kupata
unga.
Inashauriwa
kusaga unga huo wakati wa matumizi tu kwani unga wake ukihifadhiwa muda mrefu
unaweza kusababisha mlundikano wa fangasi ambao ni hatari kiafya, alisema Dk.
Shemu.
MATUMIZI:
Unaweza
kunywa juisi ya boga iliyosindikwa na kuchanganywa na pensheni ili kuongeza
ladha (test) na sukari kidogo kadri unavyoweza kwasababu matumizi yake mengi
hayadhuru.
Kuhusu
unga wa mbegu za boga, mtumiaji mwenye matatizo hayo anatakiwa kuchukua unga
kwenye kijiko kimoja cha chai kisha kuchanganya kwenye glasi ya maji na kunywa.
“Kunywa
mara tatu kwa siku. Mwneye tatizo kubwa anapaswa kunywa katika muda wa siku 21
mfululizo. Kwa mwenye tatizo la msongo wa mawazo anaweza pia kunywa juisi ya
mchanganyiko wa ndizi mbivu na boga kwa kuchanganya na unga wa mbegu
hizo”alisema.
Kuna aina nyingi ya vyakula ambavyo ni bora kwa afya yako na
inaweza kukuepusha mbali na magonjwa kama moyo, kiharusi, na cholesterol.
Lakini katika kipindi cha miaka kadhaa, ugonjwa
wa moyo umeshuka na ni kwa sababu watu walioathirika wanaongeza ya kuzingatia
kanuni katika mlo wao.
Uchunguzi
tofauti umegundua kuwa kwa kutumia hizi vyakula hivi, watu wanaweza kuepuka
ugonjwa wa moyo au cholesterol ya juu.
Hapa
katika makala hii, wataalamu wanagawanya orodha ya superfoods katika maeneo 10
ambazo ni bora kwa watu wote ambao wana shida ya moyo. Hizi superfoods
zitakuzuia mbali na ugonjwa huu.
1. Chai ya kijani
Uchunguzi
wa hivi karibuni umegundua kuwa watu ambao hunywa chai ya kijani mara kwa mara
wanaweza kujikinga na tatizo la ugonjwa wa kiharusi na magonjwa ya moyo.
 |
| Chai ya Kijani |
Chai ya
kijani ni utajiri na kuzuia sumu(antioxidants) iitwayo makatekini na
polyphenols, ambayo inaweza kukuzuia mbali na tatizo la moyo pamoja na
uharibifu wa seli.
Jaribu kuongeza chai ya kijani kwenye lishe yako kwa sababu itasaidia kimetaboliki yako na pia itaboresha afya yako ya moyo
2.
Maharagwe
Pulses au maharagwe ni bora zaidi kwa afya ya
moyo pamoja na figo, pinto na Maharagwe meusi.
Vipande hivi vina nyuzi ambazo
ni bora kwa kupunguza cholesterol LDL na kukuweka mbali na tatizo la moyo. Unaweza
kuyapata maharagwe yote kwa urahisi
katika maduka ya vyakula na gharama nafuu pia.
3.
SamakiFatty
Kuna samaki kadhaa ambao wana asidi ya mafuta
ya omega-3 kama sahani, herring, bahari ya ziwa, anchovies, mackereli na
sardini.
Omega-3 fatty asidi husaidia katika kupunguza
hatari ya atherosclerosis (kuimarisha mishipa ya damu), arrhythmia ( na usawa
wa mapigo ya moyo) na triglycerides.
4. Viazi
Watu wengi huamini
kwamba Viazi ni vina kiasi kikubwa cha kalori
lakini si kweli. Viazi vina potashamu nyingi, vitamini B, folic asidi,
kalsiamu, na nyuzi nyuzi(fiber).
Mboga hii husaidia katika kupunguza shinikizo
la damu. Pia hupunguza hatari ya ugonjwa wa kiharusi na moyo.
Hata ivyo wataalamu wanashauri kuwa ni
vizuri kupika viazi pamoja na maganda ili kupata virutubisho vingi. Ngozi yake
inazalisha seli kwa uwingi(antioxidant) na kupambana na vichocheo vya magonjwa.
5.
Chokoleti
cha giza
Uchunguzi
tofauti umeonesha kwamba kula chocolates giza itasaidia katika kupunguza hatari
ya kiharusi na mashambulizi ya moyo.
Chokoleti ya giza imefungwa kwa kiasi kikubwa cha flavonoids ambacho kinajulikana kama
polyphenols ambazo zinasaidia katika kutibu uvimbe, kuzuia mzunguko wa damu usiofaa na shinikizo la damu. Kwa hiyo wale watu ambao wanatumia chokoleti giza wanaweza kuepukana na magonjwa haya yote.
6.
Mbegu za
Chia
Mbegu za
Chia zinajumuisha omega-3 mafuta asidi ambayo ni nzuri kwa wanadamu wote, hasa
kwa wagonjwa wa moyo.
Omega-3 fatty asidi husaidia kupunguza hatari ya dalili
za kawaida za moyo na pia kupunguza triglycerides katika damu.
Chakula hiki pia
hutajiriwa na nyuzi za mumunyifu, protini, antioxidants, chuma, kalsiamu,
magnesiamu na madini.
7. Berries na matunda ya machungwa
 |
| Berries |
Kuna
berries nyingi sana, kama jordgubbar, berries acai, blueberries, nk. Berries hizi
zote ni superfoods nzuri kwa afya ya moyo. Flavonoids, zinazopatikana katika
berries hizi, husaidia kupunguza shinikizo la damu, kudumisha mzunguko wa damu
pamoja na kupanua mishipa yako ya damu.
Blueberries
na jordgubbar zina viwango vingi vya kinga ambavyo vinaweza kuzuia kuwepo kwa
plaque pamoja na msaada katika kupanua mishipa ya damu katika mwili.
Matunda
ya Citrus kama mazabibu na machungwa yana kiwango kikubwa cha vitamini C ambayo
husaidia kupunguza kiwango cha cholesterol na ugonjwa wa moyo.
8.
Kolilili,
kale, broccoli
Kuna
mboga nyingi ambazo zimejaa vitamini C kama vile kabichi, bok choy, kale,
cauliflower, broccoli, kale, mchicha na vichaka vya brussels.
Hizi mboga zote
za kijani husaidia kudumisha afya ya moyo wako na pia kukuzuia mbali na
mashambulizi ya moyo na ugonjwa wa moyo. Mboga hizi zinabeba asidi ya mafuta ya
omega-3, madini, nyuzi na vitamini.
9. Karanga
Karanga
kama macadamia, peanuts, walnuts,
pistachios, na almond ni karanga zilizobeba nyuzinyuzi(fiber) ambayo ni nzuri
kwa afya ya moyo.
10.
Quinoa
Ni nafaka nzima (sawa na mchele wa kawaida mweupe, mchele wa kahawia na nafaka nyingine kama ngano na shayiri). Quinoa ni vyakula vya juu vya gluten. Ina madini na protini.
Yote 9 ya amino asidi muhimu hupatikana katika quinoa, ikiwa ni pamoja na lysine ambayo ni muhimu kwa ajili ya kukarabati tishu na ukuaji. Quinoa husaidia kupunguza hatari ya ugonjwa wa moyo. Unaweza kuongeza quinoa katika muffins, saladi na supu.
Hii ni orodha kamili ya superfoods 10 ambazo zinaonekana kuwa nzuri kwa afya ya moyo. Vyakula hivi vyote hupatikana kwa urahisi katika masoko na pia ni gharama nafuu. Kula mara kwa mara ili kujilinda kutokana na ugonjwa wa moyo.
